Türkiye’de Doğrudan Satış: Geçmiş, Bugün ve Gelecek

Geçmiş

Organize doğrudan satışın Türkiye’de 40 yılı aşan bir geçmişi vardır. Gerçekten de 1970’lerde bir çok ailenin evine kitaplar, ansiklopediler ve tencere setleri, bu yolla girmişti. Yerli firmaların öncülük ettiği bu dalga, ne yazık ki o yıllardaki yüksek enflasyona ve şimdilerin modern ödeme araçlarının ve iletişim olanaklarının bulunmayışına dayanamamıştı.

Her şeyler durulduktan sonra da yerli girişimciler doğrudan satış modeline uzak durmayı tercih ettiler. İkinci büyük dalga ise 1992 yılında, Genel Müdürü olduğum dönemde Oriflame’in Türkiye’ye girişiyle başladı. Oriflame’i 1993’te Avon, 1994’te de Amway izledi.

1994 yılında Türkiye Doğrudan Satış Derneği kuruldu ve kısa süre içinde hem Avrupa ve hem de Dünya Doğrudan Satış Dernekleri Federasyonu tarafından tanınan bir örgüt oldu.

Bugün

Artk günümüzde sayıları 100’e yaklaşan yerli ve yabancı doğrudan satış firmasının bulunduğu bir sektörden söz ediyoruz. Dünyanın önde gelen firmalarından Avon, Amway, Forever Living, Herbalife, LR, Nu Skin, Organo Gold, Oriflame, PartyLite, PM International ve Tupperware, Türkiye’de faaliyetteler.

Sektördeki şirketlerden bazıları büyük başarılara imza atarken, bazıları da başarılı o kadar olamıyor. Başarılı olanlardan Amway örneğin, 2002 yılında Türkiye’de 5 milyon Dolar ciro yaparken, 2014’te satışları 93 milyon Dolar’ı buldu. Türkiye bugün Amway’in Avrupa’daki 3., dünyadaki 12. en büyük pazarı.

Tupperware de bir başka başarılı. Türkiye, onların da Avrupa’daki 4., dünyadaki 13. en büyük ülkesi. Tupperware Türkiye, altı yıldır Avrupa’nın büyüme rekortmeni aynı zamanda. Bu şirket de 50.000 temsilcisiyle 2014 yılında 100 milyon Dolarlık satış yaptı.

Gelecek

Geçmişe ve bugüne bakmak bile aslında geleceğe yönelik iyimser olmaya yetiyor Türk doğrudan satış sektörü için. Ama iyimser olmayı gerektiren somut faktörler de var elbette.

Nüfus
Türkiye’de 78 milyon kişi yaşamakta. Bu, bizi Rusya ve Almanya’nın ardından Avrupa’nın 3. en kalabalık pazarı yapıyor. Resmi rakamlar, İstanbul’da 15 milyon kişinin olduğunu söylüyor. Bu rakamla İstanbul, Portekiz, Yunanistan, İsveç ve Avusturya gibi birçok Avrupa ülkesinden daha büyük.

İşsizlik
Şubat 2015’e ait yayınlanan en son rakamlar, Türkiye’deki kentsel (tarım dışı) resmi işsizliğin %13 olduğunu gösteriyor. Bu rakam kadınlarda ise %17.

Teknolojik Altyapı ve Yatkınlık
Türkiye’deki internet ve cep telefonu penetrasyonu, ancak çok gelişmiş ülkelerle kaşılaştırılabilir durumda. İnternet abone sayısı 40 milyonun üzerinde, cep telefonu sayısı ise neredeyse yaşayan insan sayısı kadar.

Mevzuat
Doğrudan satışı düzenleyen mevzuatın, ufak tefek bazı kısıtlamalara rağmen oldukça özgürlükçü olduğunu söyleyebilirim. Vergi mevzuatında doğrudan satışçılara sağlanan kolaylıklar ise gerçek bir teşvik niteliğinde.

Sosyal Etkenler
Bu konuda bir şey söylememe gerek var mı bilmiyorum. Bir yanda Akdenizli, bir yanda Orta Doğulu, girişimciliği ve kolay sosyalleşebilmeyi besleyen özelliklerimizle doğrudan satış adeta bu toplum için yaratılmış bir model.

Geçmişi ve bugünü gördük hep birlikte. Bakalım sektörün geleceği nasıl şekillenecek? Bunun kadar önemlisi, bu şekillenmede yerli şirketler ne kadar rol oynayacak? Göreceğiz.


Copyright © Doğrudan Satış Dünyası. Tüm hakları saklıdır.









Post to Twitter